|
|
|
|
Scuba İlk Yardım
|
Tüm outdoor
sporlarında, özellikle yüksekten düşmelere veya cisim çarpmalarına bağlı
baş,boyun ve ektremite (uzuv) yaralanmaları sıkça karşılaşılan problemlerdir.
Daha çok iskelet sistemini etkileyen sert darbelerde, olayın içeriği anlaşılamadan
kazazedenin kıpırdatılmamasına özen gösterilir. İlk muayenenin ardından
kanama kontrolü ve uzvun sabitleştirilmesi gerekir.
Baş ve boyun yaralanmasından şüphelenildiğinde, kazazede
kıpırdatılmadan önce boyunluk veya boynun etrafına hareketi kısıtlayıcı
havlu, çamaşır gibi giysiler sarılır. Doğa ortamında temiz bir naylon torbaya
doldurulmuş kum, toprak hatta kar ve su bile boyun ve kafanın desteklenmesinde
kullanılabilir. Altında sert bir zemin oluşturan kafa tası nedeniyle, künt
darbeler sonucu saçlı deride laserasyon (yırtılma) şeklinde yaralanmalar
oluşur. Bu tür yaralanmalarda temiz bir çamaşır ya da varsa stril tıbbi
bir gazlı bezle lokal baskı uygulanır. Doğada baştaki bu tür yaralar için
en büyük risk özellikle tetanos türü oksijensiz ortamda üreyen bakterilerdir.
Dolaysıyla yara temizliğinin ardından antibiyotik tedavisine başlayarak
süratle yaranın dikilebileceği bir yere gidilmeli, eğer ekipte doktor varsa
steril aletlerle yara kapatılmalıdır. Boyun yaralanmalarında ilkyardımcılardan
birisi yalnızca baş ve boyunla ilgilenir (birkaç ilkyardımcı varsa). Bir
kişi olduğunda kazazedenin başını dizleri arasına alarak ellerirle diğer
girişimleri yapabilir. Boyun hizasında kırık vs. ciddi bir travmadan şüpheleniliyorsa
kazazede en az dört kişinin yardımıyla kıpırdatılmalıdır. İlkyardımcı sayısı
bir- iki kişiden ibaretse, hayatı tehdit eden bir durum yoksa ve oradan
süratla uzaklaşılması gerekmiyorsa, baş-boyun travmalı hasta oynatılmadan
yardım gelmesi beklenmelidir. Uzuv yaralanmalarında özellikle kırıklarda
en temel prensip, o uzvu iki eklem arasında hareketsiz kılacak şekilde sabitlemektir.
Medeniyetten uzakta hastane ekipmanlarına sahip olunamadığı için bu işlemi
elimizdeki outdoor spor malzemeleriyle veya doğada bulabileceğimiz ağaç
dalları vs. ile gerçekleştirmek mümkündür. Internal frame’li (iç iskeletli)
sırt çantalarının alüminyum profilleri birçok kırıkta atel (iki eklem arasında
uzvu sabitleştirici sert cisim) yerine kullanılabilir. Bunların ötesinde
perlon bantlardan, yardımcı iplerden ve gerçek sargı malzemelerinden, bağlamak
ve dolamak amacıyla yararlanılabilir.
Bir uzuvda kırık yada çıkık olduğunu anlamak için doktor
olmaya gerek yoktur. Sağlıklı olan bedeniniz, şüphelendiğiniz her türlü
travma vakasında karşılaştırmak için elinizin altındaki modeldir. Şuuru
açık kazazedede muayene esnasında dokunduğunuz noktadaki ağrı duyusu büyük
ölçüde işinizi kolaylaştırırken, şuuru kapalı bir yaralıda bu iş tamamen
sizin becerinize kalır. Kırık veya çıkık kemiğe sahip uzuvdaki deformasyon
(normalden farklı şekil bozukluğu) itinalı muayene gerektirir. Ne olduğu
anlaşılmadan üstünkörü yapılan muayenelerde iki ucu bıçak gibi keskin kemik
parçaları sinir ve damarları keserek, cildi delip, kapalıyken problemsiz
bir kırığı enfeksiyonlara müsait açık bir kırık haline getirilebilir. El
ve ayak parmakları gibi birbirine yakın uzuv elemanlarının travmalarında
birini diğerine sararak bir nevi otoatele alabiliriz. Bu işlem esnasında
araya ince bir pamuk koymak yararlı olabilir. Keza kazazede taşınırken kırık
bacağı, sağlam bacağa sararak sabitlemenin taşıma esnasındaki ek zararların
önüne geçeceği aşikardır. Her türlü taşımadan önce çok iyi bir ağrı mücadelesi
yapılmalı, gereken ağrı kesiciler uygun dozlarda verilmelidir. Çıkıklar
çoğu kere kırıklar kadar hayati tehlike yaratmaz. Bu durumlarda doğru yaklaşım
kazazedenin çok sayıda insanla ilkyardım merkezine taşınmasından ibarettir.
|
| Kırık
ve çıkıklar |
| Belirti
ve bulgular: Ağrı ve hassasiyet, İtinalı muayenede el altında çıtırtı alınması,Uzuvda
şekil bozukluğu, Eklemde ve uzuvda işlevsel bozukluk, gözle görülür travma
bulguları. Ne yapmalı ? Uzuvdaki uç nabızları kontrol edin. İki eklem arasında
kırık olduğundan şüphelendiğiniz uzvu oynatmayın. Kazazededen el veya ayak
parmaklarını oynatmasını isteyin. Giysileri itinayla gerekirse keserek çıkarın.
Tedavi: Yaralı bölgeyi, kırık ve çıkıkların alt ve üstündeki kemik ve eklemleri
sabitleyin. Hareket ettirmeden önce atele alın. Yarayı temizleyin ve üstteki
giysiyi çıkartın. Mücevher, saat ve dar giysileri çıkartın. Şişmeyi azaltmak
için uzuvu yukarı kaldırıp kalp hizasına tutun (el ve önkollar için). Atele
almadan önce ve sonra dolaşım, vücut sıcaklığı ve hassasiyeti kontrol edin.
Diğer yaralara bakın. Şok tedavisine geçin. |
| Kafa
Travması |
|
Belirti
ve bulgular :Bilinç düzeyindeki değişiklikler (şuurun tamamen kaybedilmesinden
hafıza kayıplarına, sarhoşvari konuşmalara, düz bir çizgi üzerinde yürüyememeye
ve bulunduğu yeri algılamamaya kadar değişen durumlar) Başağrısı, Görme
bozuklukları, Bulantı ve kusma, Ellerde ve ayaklarda uyuşma, Özellikle
ayağa kalkıldığında sendelleme, Huzursuzluk Burundan veya ağızdan bazen
de kulaktan kan veya berrak renkli beyin omurilik sıvısının gelmesi, Gözle
görülür kemik kırığı, Yavaşlamış nabız, düzensiz solunum, kan basıncında
yükselme. Ne yapmalı? Solunum ve kalp durduysa temel akciğer-kalp canlandırmasına
geçin. Boyun zedelenmesi varsa boynu destekleyin. Bulantı - kusma varsa
recovery pozisyonuna getirin (bir önceki sayıda bahsetmiştik). Saçlı derideki
kanamaya lokal baskı yapın. Kemik altında görülen kanamaya müdahale etmeyin.
Başı yükseltin. Hastanın şuuru açıksa el ve ayak uçlarını oynatmasını
isteyerek boyun hizasında ve başta ciddi bir travma olup olmadığını kontrol
edin. Bu kontrol hastanın bir yerden bir yere nakledilmesi de dahil olmak
üzere bundan sonraki yaklaşımlarda rahatlık sağlayacaktır.
|
 İlk
Yardım |
|
|
|
|
Ana
Sayfam Yap
Favorilerime Ekle